Verplichte AOV voor ondernemers: wat betekent de BAZ voor jou?

Als ondernemer ben je zelf verantwoordelijk voor je inkomen. Dat biedt vrijheid, maar brengt ook risico’s met zich mee. Kun je door ziekte of een ongeval langere tijd niet werken? Dan stopt je omzet mogelijk, terwijl je privé- en zakelijke kosten gewoon doorlopen.

Om zelfstandigen beter te beschermen, werkt de overheid aan de Basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, afgekort BAZ. Deze verzekering wordt ook wel de verplichte AOV voor ondernemers of zzp’ers genoemd.

Maar is de BAZ al verplicht? Wie gaat eronder vallen? Wat wordt de premie en hoeveel krijg je uitgekeerd? In dit artikel zetten we de belangrijkste plannen voor je op een rij.

Belangrijk: de Wet BAZ is nog een wetsvoorstel. De precieze regels, bedragen en ingangsdatum kunnen tijdens de behandeling in de Tweede en Eerste Kamer nog veranderen.

Wat is de wet BAZ?

De BAZ is een geplande verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. De verzekering moet ervoor zorgen dat ondernemers een minimaal inkomen ontvangen wanneer zij door ziekte of een ongeval langdurig niet meer kunnen werken.

Op dit moment hebben veel ondernemers geen arbeidsongeschiktheidsverzekering. Wanneer zij bijvoorbeeld na een ongeval, uitvallen, moeten zij terugvallen op bijvoorbeeld:

• Spaargeld
• Het inkomen van een partner
• De verkoop van bezittingen
• Of uiteindelijk de bijstand

De overheid wil met de BAZ een sociaal vangnet creëren dat toegankelijk is voor vrijwel alle zelfstandigen. Ook ondernemers die vanwege hun leeftijd of medische situatie moeilijk een private AOV kunnen afsluiten, moeten zo verzekerd kunnen worden.

Is een AOV voor ondernemers al verplicht?

Nee een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen nog niet wettelijk verplicht.

Het wetsvoorstel voor de BAZ is op 24 maart 2026 ingediend bij de Tweede Kamer. Daarna moet het voorstel nog worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer. Pas wanneer beide Kamers instemmen en de wet officieel wordt ingevoerd, ontstaat er een verzekeringsplicht.

De daadwerkelijke invoering duurt naar verwachting nog enkele jaren. Een definitieve ingangsdatum is nog niet vastgesteld.

Voor wie wordt de BAZ verplicht?

Volgens het huidige wetsvoorstel gaat de verplichte AOV gelden voor ondernemers die voor de inkomstenbelasting worden aangemerkt als ondernemer en winst uit onderneming ontvangen. Het gaat dus vooral om:

• Zzp’ers
• Ondernemers met een eenmanszaak
• Vennoten binnen een vennootschap onder firma
• Maten binnen een maatschap

De rechtsvorm alleen is niet doorslaggevend. De manier waarop je inkomen fiscaal wordt behandeld, bepaalt naar verwachting of je onder de BAZ valt.

Wie valt waarschijnlijk niet onder de BAZ?

Volgens de huidige plannen vallen onder andere de volgende groepen buiten de publieke basisverzekering:

• Directeur-grootaandeelhouders met een B.V., oftewel dga’s
• Resultaatgenieters met “inkomsten uit overig werk”
• Meewerkende partners die niet zelfstandig winst uit onderneming ontvangen
• Ondernemers die al een private arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben afgesloten die aan de wettelijke voorwaarden voldoet
• Ondernemers die bijv. via part-time werk in loondienst al voldoende verzekerd zijn

Hoe hoog wordt de premie voor de verplichte AOV?

Volgens de huidige berekeningen bedraagt de bruto premie voor de BAZ 5,4% van de winst uit onderneming.

Er geldt daarbij een maximumpremie van ongeveer € 171,- bruto per maand. Dit bedrag is gebaseerd op het wettelijk minimumloon uit 2025 en wordt naar verwachting geïndexeerd. Het uiteindelijke bedrag kan daardoor nog veranderen.

Maak je minder winst? Dan betaal je in principe ook minder premie. De premie wordt naar verwachting door de Belastingdienst geïnd.

De premie is waarschijnlijk fiscaal aftrekbaar. De netto kosten zijn daardoor lager dan het bruto premiebedrag, afhankelijk van je inkomen en belastingsituatie.

Hoe hoog is de uitkering van de BAZ?

Raak je arbeidsongeschikt, dan bedraagt de uitkering volgens het wetsvoorstel 70% van het inkomen dat je vóór je arbeidsongeschiktheid verdiende.

De uitkering is gemaximeerd op 100% van het wettelijk minimumloon. De BAZ is daarmee nadrukkelijk een basisvoorziening. Verdien je als ondernemer aanzienlijk meer dan het minimumloon, dan vervangt de verzekering maar een beperkt deel van je normale inkomen.

De uitkering kan in beginsel doorlopen tot de AOW-leeftijd, zolang je aan de voorwaarden voor arbeidsongeschiktheid blijft voldoen.

Wanneer krijg je een uitkering?

Bij de BAZ geldt naar verwachting een wachttijd van twee jaar. Dat betekent dat je gedurende de eerste 24 maanden van ziekte of arbeidsongeschiktheid geen uitkering uit de BAZ ontvangt. Je moet deze periode zelf financieel kunnen overbruggen, of lid worden van een Broodfonds

Wanneer ben je volgens de BAZ arbeidsongeschikt?

Een belangrijk verschil tussen de BAZ en veel private arbeidsongeschiktheidsverzekeringen is de manier waarop arbeidsongeschiktheid wordt beoordeeld.

Bij de BAZ wordt niet alleen gekeken of je je eigen beroep nog kunt uitvoeren. Er wordt naar verwachting beoordeeld of je nog in staat bent om met ander, passend en algemeen geaccepteerd werk ten minste het minimumloon te verdienen.

Kun je je eigen werk als bijvoorbeeld schilder, consultant of fysiotherapeut niet meer uitvoeren, maar kun je volgens het UWV nog wel ander werk doen waarmee je het minimumloon kunt verdienen? Dan heb je mogelijk geen recht op een BAZ-uitkering.

Een private AOV kan worden afgesloten op basis van beroepsarbeidsongeschiktheid. Daarbij wordt juist gekeken of je je eigen beroep nog geheel of gedeeltelijk kunt uitoefenen.

Wat is het verschil tussen de BAZ en een private AOV?

De BAZ biedt een minimale, wettelijk vastgestelde dekking. Bij een private AOV heb je doorgaans meer keuzevrijheid.

Welke verzekering gunstiger is, hangt af van onder andere je leeftijd, beroep, inkomen, gezondheid, financiële buffer en gewenste dekking.

Kun je kiezen voor een eigen arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Ja, het wetsvoorstel bevat een mogelijkheid om buiten de publieke BAZ te blijven wanneer je een private AOV hebt die minimaal aan de wettelijke voorwaarden voldoet. Dit wordt vaak de opt-out genoemd.

De private verzekering moet dan voldoende dekking bieden. Welke eisen precies gaan gelden, wordt pas definitief wanneer de wet is aangenomen en verder is uitgewerkt.

Heb je al een AOV? Dan kan er mogelijk overgangsrecht gelden. Laat daarom tijdig controleren of je huidige verzekering straks voldoet aan de voorwaarden.

Zeg een bestaande verzekering niet zomaar op vanwege de aangekondigde BAZ. Je kunt dan niet alleen tijdelijk onverzekerd zijn, maar mogelijk ook te maken krijgen met een nieuwe medische beoordeling wanneer je later opnieuw een verzekering wilt afsluiten.

Wat kun je als ondernemer nu al doen?

Hoewel de BAZ nog niet is ingevoerd, hoef je niet af te wachten. Je kunt nu al onderzoeken hoe groot je risico is en welke oplossing bij je onderneming past.

1. Bereken je minimale maandelijkse inkomen

Zet je privé-uitgaven en zakelijke vaste lasten op een rij. Bepaal welk bedrag je minimaal nodig hebt wanneer je tijdelijk niet kunt werken.

2. Controleer je financiële buffer

Bereken hoeveel maanden je met je huidige spaargeld kunt overbruggen. Houd daarbij ook rekening met zakelijke verplichtingen, belastingen en onverwachte uitgaven.

3. Bekijk je bestaande voorzieningen

Heb je al een AOV, broodfonds, schenkkring of andere inkomensvoorziening? Controleer wat deze precies dekt, hoe lang je een uitkering ontvangt en welke wachttijd geldt.

4. Vergelijk de BAZ met een private AOV

Een private AOV kan meer kosten, maar kan ook eerder uitkeren en beter aansluiten op je eigen beroep en inkomen. Voor sommige ondernemers kan een private verzekering juist goedkoper of uitgebreider zijn dan de toekomstige basisverzekering.

5. Verwerk de premie in je begroting

Maak alvast een berekening met een premie van maximaal ongeveer €171 bruto per maand. Zo zie je welke invloed de toekomstige verplichting heeft op je winst, liquiditeit en tarieven.

Bereid je onderneming tijdig voor

De BAZ moet zelfstandigen beschermen tegen een groot financieel risico, maar biedt slechts een basisinkomen en kent naar verwachting een wachttijd van twee jaar. Ook na invoering blijft het daarom belangrijk om zelf na te denken over je financiële buffer en gewenste inkomenszekerheid.

Breng op tijd in kaart wat arbeidsongeschiktheid betekent voor je onderneming, je gezin en je vaste lasten. Controleer bestaande voorzieningen en neem de verwachte premie mee in je begroting.

Wil je weten wat de BAZ, een private AOV of een extra financiële buffer betekent voor je cijfers? Bespreek dit dan met je oamkb-adviseur. Samen kun je bepalen welke reserveringen nodig zijn en hoe je de toekomstige kosten verwerkt in je financiële planning.